Yazı Detayı
10 Temmuz 2019 - Çarşamba 13:34
 
İRAN jeo-politik derinlik, özgürlük ve güvenlik, ordunun siyasetteki yeri..
Birkan Kızılkaya
kibrishakikat@gmail.com
 
 

Bu konuya değinmemin nedeni; Basra Körfezi'nde İran ile ABD arasındaki karşılıklı girişimler doğrultusunda İran'ın dünya gündemine oturması.. Ve geçenlerde ABD Başkanı Donald Trump'ın İran Devrim Muhafızlarını terör örgütü olarak ilan etmesi İran ile ABD arasındaki sürtüşmeyi açıklar nitelikte, böylelikle ilk defa bir ABD devlet başkanı böylesine bir ilana imza atmış bulunmakta. Ayrıca Körfez ülkeleri ve diğer ülkelerin bu iki ana aktör bağlamında taraf söylemler geliştirdiklerini ve herhangi bir sıcak müdahalede ne denli etkili olacaklarını gelişmelerin gidişatından göreceğiz.
Yani İran'a yönelik bildiklerimi ve gözlemim doğrultusunda anlatmak istediklerimi sevgili okuyucularım için kaleme dökme gereksinimi hissettim. 

*****

(Kısaca) İran'ın yönetim işleyişini, "Dini Lider, Meclis, Cumhurbaşkanlığı, Atanmışlar ve Kolluk Kuvvetleri" diye biçimlendirip açıklamak doğru olacaktır. Bu işleyişinin evrensel hukuk kuralları bağlamında ve mutabık olduğumuz normlar çerçevesinde ne kadar hukuki veya ne denli demokratik olduğu konusuna girmeyeceğim, fakat bu işleyişin İran devriminden sonra hiyerarşik düzende yoğun denge getirdiği aşikardır, ingilizlerin tabiriyle "balans". Ayrıca atanmışların İran yönetim işleyişinde yoğun yetki ile donatılması, seçilmişlere kısıtlı görev alanı ve hareket alanı tanıdığı için, bu kapalı yapı dünya nezdinde hoş karşılanmıyor, bu yapıyı yani seçilmişlere kısıtlı yetkilerin tanınmasını demokratik esaslara göre bende eleştiririm, fakat demokrasinin ve İran'ın hukuk anlayışının insan temelli, adalet idesine hizmetkar ve özgürlükler bağlamında gelişmesini İran halkına bırakmak, değerler ve sosyal olguların kaynaklık ettiği süreci geliştirerek normların gelişmesi yine ilgili halkın, geniş anlamda milletin bileceğine sunmak hakik olandır. Emperyalist reaksiyon ile İran'ın demokrasi anlayışına, hukuk algısına ve insanlık adına asgari müştereklerle ilişkisine keskin eleştirel dil, müdahele edici söylemler ve fiziki müdahele boyutunda tasarruf geliştirmek hakik olamayacaktır.. Ayrıca dengelerle beslenen işleyişin, beka ile yoğrulduğunu söylemek mümkün, güvenlik ile özgürlük dengesinde coğrafyanın etkisi, jeopolitik derinlik sonucunda İran için güvenliğin özgürlüğe göre terazide daha da ağır geldiğini görmekteyiz.. Kimi ne göre doğru, kimi ne göre yanlış, o İran halkının bileceği mesele...

*****

İran Siyasetinde Ordunun Yeri: Devrim Muhafızları'nı ele alırsak bu yapının sadece salt bir askeri güç olmadığı, siyasi ve ekonomik bir güç olan rejim koruyucuları, dini lider tarafından İran devriminden sonra kurulmuş ve ulusal güvenliğin asli unsuru olarak görev üstlenmiş durumda.. ABD başkanının bu kolluk kuvvetini terör örgütü olarak nitelendiren söylem geliştirmesi ekonomik temelli ve piyasalara yönelik açıklama olduğunu öngörmekteyim; çünkü bu ordunun iktisadi anlamda gelir elde ettiği ve idare ettiği paranın Avrupa'daki devletlere kadar uzadığını gören Trump ve ekibi, kendilerince haklı sebeplere dayanarak bunun önüne geçmek ve şirketlere zarar vermek için söylem geliştirmekteler.. Devrim Muhafızları'nın yönettiği gelirler İran'nın Ortadoğu çoğrafyasındaki stratejisini yerine getirirken elinin güçlü olması adına önem arz etmekte.. Siyasî anlamda; mecliste geçmiş yıllarda orduda görev almış insanların olması ve muhafızların rejimin güvenliğini sağlamakla temellendirilmiş görevinin bulunması, ordu erkinin İran yönetiminde önemli bir etken olduğu sonucunu çıkarır..

 
Etiketler: İRAN, jeo-politik, derinlik,, özgürlük, ve, güvenlik,, ordunun, siyasetteki, yeri..,
Yorumlar
Haber Yazılımı