Yazı Detayı
11 Nisan 2019 - Perşembe 19:14
 
Teamül ve Yazılı Anayasa
Birkan Kızılkaya
kibrishakikat@gmail.com
 
 
Hukuk ve teamülün ilişkisini, yazılı anayasa bağlamında kamu ve özel hukuk alanlarında farklı değerlendirmek gerekir.
Kamu hukuku teamüle atıfta bulunmaz, fakat bu durum özel hukuk alanında böyle değildir.

Özel hukuk alanında, teamül yani "örf ve adet" kavramının kullanımı yoğundur.
Özel hukukta, "örf ve adet" kavramının kullanımı şu şekildedir: Öncelikle bu kavramların sürekli tekrarlanan davranış biçiminde olması gerekmektedir. İkincisi, toplum tarafından genel kabul edilmesi gerekir.
Üçüncü olarak, devlet destekli olmalıdır. 
(Maddi Unsur, Manevi Unsur, Hukukilik.)

Anayasanın bir hükmünü teamüller usulüne dayanarak değiştirmek olur mu?
Olmaz.
(T.C Anayasasının 175. maddesi ortada.)

Teamül, elbette bazı hukuk alanlarında açıkça temellendirilmiştir.
Mesala, Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi ve Türk Ticaret Kanunu'nun yine 1. maddesi "örf ve adet" kavramına atıfta bulunmuştur.
Yani atıfta bulunuyorsa, teamül söz konusu olur. 
Bu alanlarda bile teamülün sınırları vardır. Kanuna aykırı olamaz. 

*****

Teamülün yoğunlaşıp, temellenmesi yazılı anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğünü olumsuz yönde etkiler.

Teamül kavramını basite almamak gerek, bazen siyasi erke muhalefet edenler için milli iradeyi baltalayacak bir yol olabilecekken, bazen siyasi iktidarlara çıkış yolu olabilecek mistik bir kavramdır.

Sonuç olarak, halkın istekleri ancak parlemento tarafından bağlayıcı metin haline gelebilir, değiştirebilir. Aksi halde bu istekler, ise belirsizlik ortamı gelişir ve milletin egemenliğine saygısızlık olur.
 
Etiketler: Teamül, ve, Yazılı, Anayasa, ,
Yorumlar
Haber Yazılımı