Yazı Detayı
20 Ağustos 2019 - Salı 15:37
 
“Yangın Yerinde” Kabare mi Komedi mi?
Hakan Yozcu
kibrishakikat@gmail.com
 
 
“Yangın Yerinde Kabare” isimli oyun, KKTC gündemine birdenbire düşüverdi. Veya kasıtlı olarak, bilerek düşürüldü. Kaç gündür gerek basında, gerek sosyal medyada, gerekse TV’lerde başka bir şey konuşulmaz oldu.
Nedir  bu “Yangın Yerinde Kabare” oyunu? Neden bu kadar gündeme oturdu? Neden bu kadar ses getirdi? Edebi yönü çok güçlü bir oyun muydu? Sanat açısından paha biçilmez bir oyun muydu? Kim yazdı? Neden yazdı? İçerik olarak neyi ele alıyordu?
Oyun, Yaşar Ersoy tarafından yazılmış, politik eleştiri türünde,  bir komedi oyunu. Henüz yeni kaleme alınmış bir oyun. Bu nedenle pek okuyan yok. Ama her nedense oyun üzerinde olumlu; ya da olumsuz herkes bir şeyler söylemeye başladı.  
Öncelikle oyunun adından başlayalım. “Yangın Yerinde Kabare” oyunu ilk bakışta bana Mehmet Baydur tarafından yazılan “Yangın Yerinde Orkideler” isimli oyunu çağrıştırdı. Yani ismin bir kopyadan ibaret olduğu düşüncesini verdi. Bu oyunla isim benzerliğinden başka ortak bir yönlerinin olduğunu sanmıyorum. Öyle sanıyorum ki oyunun yazarı, Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nın en son sahnelediği “Yangın Yerinde Orkideler” adlı oyun olmasından dolayı bu ismi vermiş oyununa. Çünkü Yangın Yerinde Orkideler’den sonra Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nda yangın çıkmış ve tam 20 yıldır taş üstüne taş konulmamıştır.
Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nı son Müdürü olan Sayın İlknur Türkmen Işıl da yaptığı açıklamalarda “Yaşar Ersoy ile bir anlaşma yaptıklarını, Ağustos 15 itibarıyla Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nda kendisinden bir oyun yönetmesini istediklerini” belirtti. Bu iş için de Sayın Yaşar Ersoy’a “Kıbrıs Türk Kültürünü anlatan, Devlet Tiyatrolarının yandığını ve bir türlü yapılamadığını dile getiren, politik içerikli bir oyun istediklerini” söylemiştir. “Yaşar Ersoy’un da “Yangın Yerinde Kabare” adlı oyunu yazıp kendilerine sunduğunu” belirtmiştir. 
Buradan da anlaşıldığına göre “Yangın Yerinde Kabare” oyunu, ısmarlama bir oyun olarak karşımıza çıkıyor. Böyle oyunların da edebi yönden hiçbir değer taşımadığını rahatlıkla söyleyebiliriz.
Tabii 4’lü koalisyon düştükten sonra kurulan yeni hükumette, diğer bürokratların değişmesi gibi Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları Müdürü de değişmiştir. Dolayısı ile eski müdür ile Yaşar Ersoy arasında sadece sözlü olarak yapılan anlaşmanın da bir hükmü kalmamıştır kanaatindeyim.
Yaşar Ersoy’un edebi kişiliğine baktığımızda ömrünü tiyatroya adamış, bütün yaşamını bu uğurda harcamış bir tiyatro adamı olduğunu söyleyebiliriz. Bu konuda herkes aynı düşünceye sahiptir diye düşünüyorum.
40 yıl kadar önce Yaşar Ersoy’un Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nda oynadığını ama o yıllarda bir oyunu izinsiz olarak oynadıkları için Devlet Tiyatrolarından görevine son verildiğini biliyoruz. Ve bu  süre içinde Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları ile barışık olmadığını, bu kurumla sevgi içinde kalmadığını söyleyebiliriz.
Bu satırların yazarı Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları Müdürlüğü’ne atandığında Sayın Yaşar Ersoy’u Tiyatro’ya davet etmiş ve bazı tekliflerde bulunmuştu. Mesela yapılmakta olan ve fakat bir türlü bitmeyen Lefkoşa Belediye Tiyatrosu Salonu’nun devlet tarafından bitirilmesi halinde oldukça büyük ve yeterli olan bu binayı ortaklaşa olarak kullanılmasını ve gerek Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nın gerekse Lefkoşa Belediye Tiyatrosu’nun birlikte kullanmasını önermişti. Ama bu teklif Sayın Yaşar Ersoy tarafından kabul görmemiştir.
Maalesef, bu gün gelinen noktada o salon hala bitmemiş, ne onlara; ne de Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’na yar olmuştur.
Bunca zaman sonra Sayın Yaşar Ersoy’un Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları tarafından yapılan yönetmenlik teklifini nasıl kabul ettiğini de anlayabilmiş değilim. Çünkü Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları  ile asla anlaşamayan, bu kuruma sıcak bakmayan biri diye biliyorum.
Gelelim “Yangın Yerinde Kabare” adlı oyuna. Oyunu tam olarak okumadığım için hakkında fikir yürütmek istemiyorum. Gazeteci Yazar Sayın Sabahattin İsmail, köşe yazısında “Oyunu okuduğunu” belirterek oyun hakkındaki görüşlerini yazmış. Oyun hakkında şunları yazıyor Sayın İsmail: “Oyunda evlendirilen “ŞÜKRAN” VE “ŞÜKRETTİN” adlı iki tipleme yaratılmış…
“ŞÜKRAN”, Mücahitler Derneği’nin her yıl yaptığı ŞÜKRAN etkinliklerinden hareket edilerek Türkiye’ye şükran duyan Kıbrıs Türk Halkını, oyunda adı geçen “ŞÜKRETTİN” ise, “Kıbrıs Türkleri ile evlenip mahvolmalarına sebep olan Türkiye’yi” kastediyor.
Genel Ahlaka ve milli değerlere aykırı oyunda Türkiye’nin evlendiği Kıbrıs Türklerine her türlü kötülüğü yaptığı, nüfus yığdığı, fakirliğe ve her türlü sıkıntıya mahkum ettiği ahlak dışı ifadelerle ileri sürülüyor… 
“Şükran”, “Şükrettin”e; “keşke senle evlenmez olaydım, her gece azgın boğa gibi üstüme çıktın, 5 çocuk yaptın” diyor.
“Şükrettin” de “tedbir alacaktın, geleni içeri almayacaktın, giriş çıkışları kontrol edecektin, Ama sen ne yaptın, nüfusumuz çoğalsın diye (senin üstündeyken) oh oh oh çekip içeri aldın……Bu ekonomik kriz ondan….” Ve devam edip gidiyor…
Ekonomik paketlerden Türkiye’den gelen nüfusumuza kadar siyasi konuları sıralayarak “ŞÜKRAN İLE ŞÜKRETTİN’İN EVLİLİĞİ ÜZERİNDEN” Türkiye ve KKTC aşağılanıyor.”
Ben de yukarıda yazılanlardan fikir edindim. Ama yine de metnin bütününü okumadığım için oyun hakkında yorum yapmayı uygun bulmuyorum. Ne zaman ki oyun metni elime geçer; işte o zaman bir edebiyatçı gözüyle oyun hakkındaki görüşlerimi kaleme alırım. Bunu da  tamamen tarafsız bir gözle yapacağımdan hiç kimsenin endişesi olmasın…
“Yangın Yerinde Kabare” oyunu neden bu kadar konuşuldu? Konuşuluyor? Düşünün bir kere, daha oyun bilinmeden, meydana dahi çıkmadan “Sansüre uğradı!” yaygarası yapıldı. Çağdışı olarak nitelediğimiz sansür yaygarası sanki de bilerek ve isteyerek ortaya atıldı. Çünkü bizim toplumumuzda ezilmişe karşı, mağdur olana karşı, zorda olana karşı hep bir acıma hissi duyulur. Ona veya onlara karşı koruma duygusu artar. Toplumumuz da ister istemez ezilenin yanında olur hep. Böylece oyunun adı daha şimdiden duyurulmuş oldu.
Ben öyle sanıyorum ki, bu sansür  iddiası, tamamen kasıtlı olarak ortaya atıldı. Böylece halkımızda bir merak uyandırılmış oldu. Günlerdir bu haberle çalkalanan ülkemizde,  başka bir şey konuşulmaz oldu. Oyun,  o kadar çok konuşuldu ki şimdi herkes bu oyunu merak eder oldu.
Büyük ihtimalle oyun, bir şekilde bir yerde, birilerinin desteği ile oynanacak. Tabii, oyun, şimdiden sansürlü damgasını yiyip konuşulduğu için, bazı kesimler, destek amaçlı izlemeye koşacak. Bu kadar reklamdan sonra kim olsa koşar oyuna... Merak unsuru daima ön plana çıkar çünkü. Bu merakın giderilebilmesi için de tek yol oyuna gidip izlemek olacaktır. Ben olsam ben de giderim.
Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’na yeni atanan Müdür, “Oyunun sansüre uğramadığını, Denetleme Kurulu’nun oyundaki bazı bölümleri uygun bulmadığını, bu sözlerin değiştirilmesi halinde oyunun oynanabileceğini veya yazarın-yönetmenin başka bir oyunu da oynaması halinde kendisiyle çalışabileceklerini” belirtiyor. Bence de gerçekten güzel bir açıklama. Zaten sansürü bu zamanda hiç kimse kabul etmez ve etmiyor.
Yapılan iş, tamamen yasal ve doğru. Yasakçılıkla, sansürle hiç bir ilgisi yok. Yasa, edebi kurula oynanması gereken oyunlar için yetki vermiş. Bu Kurul da Devlet Tiyatroları’nın oynayacağı oyunları belirler, tespit eder veya iptaline karar verir. Kurulda kimler vardır? Bu kurulda Devlet Tiyatroları Müdürü, Bakanlıktan 2 Müdür, 1 Dramaturg bulunur. Oyunların oynanmasına da tamamen bu kurul karar verir. Yetki ondadır. Yasa böyle öngörmüştür. 
Burada benim üzerinde durmak istediğim nokta şu: Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nın gerçek sorunu bu mudur? Halkımızın üzerinde konuşacağı nokta bu mudur? Yani yazılan bir oyuna, yasal yetkisi olan bir kurulun, onay vermemesini mi tartışacağız; yoksa Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nın gerçek sorunlarını mı konuşacağız? Tabii ki Devlet Tiyatrolarının kangren haline dönüşmüş gerçek sorunlarını konuşacağız. Konuşmamız gerekiyor…
Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları sanatçılarından biri olan Sayın Mehmet Samer, facebooktaki özel sayfasında bakın ne demiş: "Klavye başında bugün devlet tiyatrosunu kurtaran kahramanlar, hafta başı elinizde birer tuğlayla bekliyorum, 20 yıldır yanık olan binamızı yeniden inşaa etmeye. Tiyatronun yerini bilmeyenler varsa Google haritalardan bulabilirsiniz."
 Aynen bu yazının altına imzamı atıyorum. 20 yıldır hiç konuşulmayan gerçek sorunların konuşulması gerekir diye düşünüyorum.  Devlet Tiyatroları Çalışanlarının çektiği sıkıntıları, dertleri konuşalım diyorum.
 Onların salonsuz, sahnesiz 20 yıldır göçmen kuşları gibi oyun sahnelemek için oradan oraya koşmalarını, bazen evlerinde prova yaparken, bazen sokaklarda çalışırken ve hatta bu nedenle etrafa rahatsızlık veriyor diye polislik dahi olan, oyunlarını bir salonda oynayabilmek için, salon sahiplerine bin bir ricada bulunan ama her şeye rağmen büyük bir özveri ile görevlerini yapan bu kişilerin 20 yıldır salonsuz kaldıklarını konuşalım. Ve bu salonun hala neden yapılmadığını sorgulayalım. 
Madem ki sanatı bu kadar çok seviyordunuz, madem ki sanata bu kadar düşkündünüz 20 yıldır neden bu insanlara yardımcı olmadınız? Salonlarının yapılması için neden fikir, proje üretmediniz. Bir tuğla alıp da salonu yapmaya çalışmadınız? 
Konuşmaya gelince konuşuyorsunuz, mangalda kül bırakmıyorsunuz... Klavye başında ahkam kesmek kolay... 
Hadi şimdi tam zamanı... Madem olay bu duruma geldi seferberlik ilan edin ve Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nın kangren olmuş bu yarasına bir son verin. Bir kampanya başlatıp salonu yapın... Hem de hep birlikte yapalım bu işi... Hükümetiyle, muhalefetiyle, inananıyla, inanmayanıyla.. Kısaca herkes ve her kesim elini taşın altına koysun ve bu iş burada bitsin. Halkın gücüne hiç kimse karşı koyamaz. Halk isteyince her şey olur... Yeter ki istemesini bilin... 
Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nı salonuna artık kavuşturun... Bu acıyı burada hep birlikte bitirelim... “Sansür”müş, “yasakçı zihniyet”miş, “tiyatroyu tiyatrocular yönetecek”miş, “faşist yönetim”miş, “sol zihniyet”miş, “ilericiymiş”, “gericiymiş”... Geçin bunları bir kalem... 
Kavga-dövüş, 20 yıldır kimseye fayda vermedi. Vermiyor da... Bu iş, ancak birliktelik ile çözülür, hep birlikte hareket edilirse son bulur... İşi, show’a dökmek kolay... İşi, göstermelik olarak sunmak kolay... Zor olan harekete geçmek, ortaya somut veri koymaktır... Harekete geçilmediği sürece bu kısır döngü bir 20 yıl daha devam eder...  İleriki yıllara doğru da sürüp gider.
Ben, şuna inanıyorum: Hiç yoktan bir gündem yaratıldı. Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları’nın sorunu bu olmamalıydı. Devlet Tiyatroları’nın eksikleri haddinden fazla. Oyuncu yok, yönetmen yok, teknik eleman yetersiz. Işıkçı bir tane. Yardımcısı bile yok. Yönetmeni yok. Efektçi yok. Sanatçı sayısı çok az. Sözleşmelilerle ihtiyaç giderilmeye çalışılıyor. Sahnesi yok. Bütçesi yeterli değil. Bunlar gibi daha birçok sorunlar var. Ama bu sorunların hiç biri dile getirilmiyor. Konuşulmuyor ve üzerinde durulmuyor. 
Bunlar konuşulması gerekirken, bir oyunun oynanıp oynanmayacağı söz konusu ediliyor. Sorun, bir oyunun oynanıp oynanmasında değil. Sorun sansür uygulanıp uygulanmamasında değil. Salonu olmayan bir tiyatroya, kadrosu yetersiz olan bir tiyatroya sansür uygulasanız ne olacak, uygulamasanız ne olacak? 
“Salon yapılsın” diye bağıran, konuşan bir kişi var mı? 20 yıldır “Bu çile bitsin!” diyen biri var mı? Devlet Tiyatrolarının kangren olmuş sorunlarını dile getiren var mı?
 Komediden başka bir şey değil. Biz de bu komediyi izleyip gülüyoruz... Kimse gerçek yüzünü ortaya koymuyor... İşte hodri meydan... Elini taşın altına kimler koyacak?
20 yıl yaa... Dile kolay 20 yıl...Ne diyeyim artık... Biraz da gerçek anlamda Devlet Tiyatroları’nın sorunlarını konuşsak diyorum. Yapılamayan salonu konuşsak diyorum. Bu çileye artık bir son versek diyorum... 
Ha ondan sonra ne oynanıp oynanmayacağına hep beraber karar da veririz...
Sanatı politika için değil, halkımızın yararına olacak şekilde yapalım.
Sanatı sanat için, sanatı halk için yapalım…
 
Etiketler: “Yangın, Yerinde”, Kabare, mi, Komedi, mi?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
18 Eylül 2019
Avni’nin Kehanetleri
12 Eylül 2019
Tekin Bertiz’in Ardından
05 Eylül 2019
OĞUZ BOYLARI KÜLTÜR VE DAYANIŞMA DERNEĞİ BAŞKANI ARİF ZEREN İLE SÖYLEŞTİK
03 Eylül 2019
AVNİ İLE CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ ÜZERİNE KONUŞTUK
25 Ağustos 2019
GÜVERCİNLİK KÖYÜ ÇÖPLÜK MÜ?
19 Ağustos 2019
“GELECEK 100 YIL” Üzerine
15 Ağustos 2019
AVNİ İLE BAYRAMLAŞTIK
05 Ağustos 2019
KAZA “GELİYORUM” DEMEDİ
01 Ağustos 2019
Milli Değerleri Koruma Derneği Ve İsfendiyar Dayı
28 Temmuz 2019
ADANALILAR DERNEĞİ ÇOK İDDİALI GELİYOR
25 Temmuz 2019
AVNİ’YE SORDUM
22 Temmuz 2019
Kenan Akın İle Güncel Konular
18 Temmuz 2019
KİM BU AVNİ?
15 Temmuz 2019
Sadece Suriyelilere mi Vize?
11 Temmuz 2019
BOŞ VERDİM
09 Temmuz 2019
Postamız Nasıl Çalışıyor?
08 Temmuz 2019
Derman Atik İle Tiyatro Üzerine
04 Temmuz 2019
KÜLTÜREL MİRASIMIZI KİM YÖNETİYOR?
27 Haziran 2019
Hakan Tulumbacı İle Sanat Üzerine
27 Haziran 2019
Harun Tulumbacı İle Sanat Üzerine
25 Haziran 2019
Ertaç Hazer İle Kültür-Sanat
21 Haziran 2019
Hükümet Kuruldu Kurulmadan Vuruldu
18 Haziran 2019
DR CEMAL MERT İLE SÖYLEŞTİK
16 Haziran 2019
Gelişmekte Olan Farklı Bir Spor: Okçuluk
13 Haziran 2019
AVNİ’Nİ BÜYÜK İDDİASI
29 Mayıs 2019
Solcu Efendi” Üzerine Birkaç Kelam
23 Mayıs 2019
Kıbrıs’ta Osmanlı Öncesi Türk İzleri
19 Mayıs 2019
TERAPİ Üzerine
15 Mayıs 2019
ZAMAN
22 Nisan 2019
ATA - DEDE YURDUNDA
11 Nisan 2019
BÖYLE YARIŞMA OLUR MU?
07 Nisan 2019
Aşık Veysel Ve Nesimi’yi Anma Toplantısı
02 Nisan 2019
“Yaşamak Nazım Gibi” Oyunu Üzerine
27 Mart 2019
“27 Mart” KKTC İçin Acı ve Buruk Bir Gün
21 Mart 2019
“Kıbrıs’ın Dünü, Bugünü Ve Yarını”
18 Mart 2019
Bütçemiz Error Veriyor
14 Mart 2019
Sen Neymiş Be Abi!
10 Mart 2019
İRSEN KÜÇÜK’ÜN ARDINDAN
05 Mart 2019
Dairelerde Damga Pulu Sorunu
04 Mart 2019
Şerefine İnsanoğlu
01 Mart 2019
Su Akar Güldür Güldür
28 Şubat 2019
YDP Meşalesini Güvercinlik’te Yaktı
27 Şubat 2019
Liderlerden Farklı Söylemler
24 Şubat 2019
Teknoloji Mi, Dedikodu Mu?
19 Şubat 2019
Genç Ama Başarılı Diyebileceğimiz Bir Bakan
18 Şubat 2019
Sendikalarımızın Amacı Ne?
14 Şubat 2019
Öyle Bir Dünyada Yaşıyoruz Ki!
10 Şubat 2019
Uçak Biletleri Ucuzlayacak Mı?
06 Şubat 2019
Türkeş’in Evi
05 Şubat 2019
Sosyal Medya Siyaseti
04 Şubat 2019
Bu Hükümetten Keyif Alıyorum
31 Ocak 2019
Anketle Cumhurbaşkanı Mı Olur?
22 Ocak 2019
ELEKTRİK FATURALARI EZBERE Mİ HESAPLANIYOR?
22 Ocak 2019
Kıbrıs Patatesinden Vaz Mı Geçiliyor?
22 Ocak 2019
Bayrak Namustur Şereftir
18 Ocak 2019
Kıbrıs Patatesinden Vaz Mı Geçiliyor?
11 Ocak 2016
KADINLAR KAHVEHANESİ
Haber Yazılımı